Zelf besluiten

Deze week 2 nieuwe boeken gelezen. Hein Albeda, ‘Zelf besluiten’ en Hessel Bouma, ‘Verzet en verraad in de Lege Geaën’.

Albeda geeft tips voor het verbeteren van de ‘eigen’ besluitvorming. Veelal op basis van eigen ervaring. Zijn idee is dat mensen in organisaties meer dan voorheen zelf besluiten moeten nemen. Minder top-down, meer eigen verantwoordelijkheid. Hoewel ik niet weet of dat echt zo is, is het natuurlijk niet zo gek om gestructureerd naar een vraagstuk te kijken. Meer bewust zou je kunnen zeggen. Door er bij stil te staan wordt het al anders, beter.

Bouma beschrijft de oorlogsjaren op het Friese platteland door de verhalen van onderduikers te vertellen. Onwillekeurig vraag je je bij het lezen over het onderduikersparadijs af, hoe betrokkenen tot hun besluit kwamen. De een hielp onderduikers, de ander verraadde ze. Een NSB-er wist van onderduikers bij zijn buurman, maar verraadde deze juist niet. Helaas weten we niet welke afweging deze persoon maakte, maar vermoedelijk maakte hij een (moreel) onderscheid tussen een politieke opvatting en goed nabuurschap waar veel anderen dat niet deden.

De afweging die mensen maken hangt in de eerste plaats af van de beschikbaarheid van informatie. Net als in de huidige tijd was er toen (jaren 30-40) eveneens veel nepnieuws en desinformatie. De Duitse propaganda hing aan elkaar van alternative facts. Gebrekkige informatie en het niet in staat zijn om die te checken, is de grootste belemmering voor goede besluitvorming. Het vervelende is dat bij alternatieve feiten ook altijd wel een deel juist is, dat als een dwaalspoor kan werken.

Toch nemen we ook beslissingen als we niet zeker weten hoe het zit. We moeten wel, want ook niet beslissen leidt tot iets. Dan maar op goed geluk, of domme pech. Bij het ontbreken van goede informatie doen we maar wat. Ook als het gaat om het besturen van een land of interventies bij een crisis…

We besluiten zelf of we ons neerleggen bij alternatieve feiten of op onderzoek gaan naar hoe het werkelijk zit. Zonder onderzoek geen goede besluitvorming.

 

Keizergate

De kwestie met de onnavolgbare partijvoorzitter van de VVD die door Follow the money op tafel is gebracht (zie voor het verhaal FTM), groeit uit naar een casus die in veel opleidingen als voorbeeld kan worden gesteld. Ik deel enkele observaties. De casus is prima lesstof voor leerstukken zoals corprate governance, integriteit, bestuurskunde, marketing en communicatie. Maar zeker […]

In gelijke mate ongelijk behandelen

De kabinetsformatie loopt en dan is het ook weer tijd voor brieven (hierboven 300 boerenbrieven) en ongevraagde adviezen. Ook is er een mooie brief van de secretarissen-generaal, de top van de Haagse ambtenarij. Het is een tableau voor wie een beeld wil krijgen van de actuele managementvisie in overheidsland. Een paar minpunten Het stuk van […]

De beste zorg ter wereld

De federatie van medisch specialisten heeft een visiedocument 2025 gepubliceerd. De kern ervan is Ambitie, Vertrouwen, Samenwerken. De ambitie is niet minder dan ‘aantoonbaar de beste zorg ter wereld’. Uiteraard. Nederland staat al hoog in de lijstjes: 5e plek ter wereld volgens welingelichte kringen, 1ste van Europa volgens dit rapport 2e van de wereld volgens Numbeo, […]

Nieuwe kansen

Gisteren is het contract getekend om de Amsterdamse Zuidas om te bouwen. De A10 gaat ondergronds en wordt 12-baans, spoorwegen en metrolijnen uitgebreid, een vernieuwd station en dat alles zo duurzaam als maar kan. Iedereen denkt ‘als dat maar goed gaat’, met vers in het geheugen de ervaringen met het project Noord-Zuidlijn dat nog steeds […]

Ga je voor echt of voor nep?

“Hoe weet je nou wanneer iets klopt?” vroeg mij laatst een student. “Dat is een hele goede vraag”, zei ik. “Daar begint het mee, het stellen van de juiste vragen. Verifieer wat je hoort en leest, door vragen te stellen en beredeneer dan de juistheid ervan. Dat is wat je met een onderzoekende houding doet.” […]

Erfpacht: de ideale mix voor een slecht besluit

De kwestie met erfpacht in Amsterdam groeit langzamerhand naar een climax, of wellicht een anti-climax, toe. Het is een voorbeeld van een besluitvormingsproces dat jaren in beslag neemt, waar hoofdrolspelers tussentijds wisselen, waar gefaseerd een verandering wordt ingezet, waar tegenspraak wel plaatsvindt maar is genegeerd en waar het wemelt van onduidelijkheden. Allemaal risico’s, je kan […]

Decreten

De elementen van goede besluitvorming zijn in het algemeen wel bekend. Ook bekend is dat het in de praktijk er vaak niet van komt ervoor te zorgen dat aan alle eisen wordt voldaan. Het gevolg daarvan is dat de uitvoering stagneert. Bij beslissingen die we heel belangrijk vinden is dat een enorme handicap. Bij beslissingen […]

Meer!

De jaarwisseling leidt altijd tot bespiegelingen en woorden van bezinning. Een rode draad in veel bespiegelingen is dat veel mensen geen vat hebben op de schijnbare tegenstellingen die we dagelijks voorgeschoteld krijgen in de veelheid aan informatie en media. Veel waarheden bestaan naast elkaar en gaan langs elkaar heen. Op internet circuleren lijstjes waaruit blijkt […]