Zelf besluiten

Deze week 2 nieuwe boeken gelezen. Hein Albeda, ‘Zelf besluiten’ en Hessel Bouma, ‘Verzet en verraad in de Lege Geaën’.

Albeda geeft tips voor het verbeteren van de ‘eigen’ besluitvorming. Veelal op basis van eigen ervaring. Zijn idee is dat mensen in organisaties meer dan voorheen zelf besluiten moeten nemen. Minder top-down, meer eigen verantwoordelijkheid. Hoewel ik niet weet of dat echt zo is, is het natuurlijk niet zo gek om gestructureerd naar een vraagstuk te kijken. Meer bewust zou je kunnen zeggen. Door er bij stil te staan wordt het al anders, beter.

Bouma beschrijft de oorlogsjaren op het Friese platteland door de verhalen van onderduikers te vertellen. Onwillekeurig vraag je je bij het lezen over het onderduikersparadijs af, hoe betrokkenen tot hun besluit kwamen. De een hielp onderduikers, de ander verraadde ze. Een NSB-er wist van onderduikers bij zijn buurman, maar verraadde deze juist niet. Helaas weten we niet welke afweging deze persoon maakte, maar vermoedelijk maakte hij een (moreel) onderscheid tussen een politieke opvatting en goed nabuurschap waar veel anderen dat niet deden.

De afweging die mensen maken hangt in de eerste plaats af van de beschikbaarheid van informatie. Net als in de huidige tijd was er toen (jaren 30-40) eveneens veel nepnieuws en desinformatie. De Duitse propaganda hing aan elkaar van alternative facts. Gebrekkige informatie en het niet in staat zijn om die te checken, is de grootste belemmering voor goede besluitvorming. Het vervelende is dat bij alternatieve feiten ook altijd wel een deel juist is, dat als een dwaalspoor kan werken.

Toch nemen we ook beslissingen als we niet zeker weten hoe het zit. We moeten wel, want ook niet beslissen leidt tot iets. Dan maar op goed geluk, of domme pech. Bij het ontbreken van goede informatie doen we maar wat. Ook als het gaat om het besturen van een land of interventies bij een crisis…

We besluiten zelf of we ons neerleggen bij alternatieve feiten of op onderzoek gaan naar hoe het werkelijk zit. Zonder onderzoek geen goede besluitvorming.

 

Geef een reactie