Samenvatting

‘Duurzaam Bankieren’

Waarom crisismaatregelen alleen niet doeltreffend zijn

‘Duurzaam Bankieren’ geeft een overzicht van de hoofdlijnen van de veranderagenda. Op de bankencrisis is door de Europese en Nederlandse overheid gereageerd met wet- en regelgeving. Nieuwe voorschriften en aanscherping van toezicht moeten voorkomen dat in de toekomst de Nederlandse staat weer moet bijspringen, zoals in de laatste crisis is gebeurd. Daarnaast is een proces op gang gekomen dat wordt gekenmerkt door hernieuwde aandacht voor de weggezakte kernwaarden van de banken: de maatschappelijke functie. Maatregelen en programma’s zijn ontwikkeld om het vertrouwen in de sector te herstellen. Aandacht voor de klant, vermijden van onverantwoorde risico’s en het mitigeren van het beloningsbeleid zijn moeten tot een cultuurverandering leiden. Niet langer is het: uitsluitend sturen op cijfers, ook andere waarden zijn belangrijk.

Na een korte uiteenzetting van het theoretisch model volgt een beschrijving van de opeenvolgende crises sinds 2007 en de oorzaken daarvan. Een belangrijke verklaring voor het ontstaan van deze crises is gelegen in de liberalisatie van het financiële systeem, waardoor de markt zichzelf zou hebben moeten reguleren. Deze verwachting bleek onjuist. De gedereguleerde markt leidt tot crises die steeds omvangrijker worden. De ongebreidelde wereldwijde groei van de geldvolumes en de handel in afgeleide producten, die niet meer in verbinding staan met de reële economie, worden gezien als het vliegwiel hierachter.

De analyse van de maatregelen in de sector kent drie plateaus: nationaal, Europees en wereldwijd. De vraag komt aan bod of al die maatregelen die we zien inderdaad tot het gewenste effect leiden. Worden onderliggende oorzaken echt aangepakt of is er iets anders aan de hand? De Nederlandse banken zetten in op cultuurverandering. Uit de literatuur weten we dat cultuurverandering als doel zelden werkt. Wat is de kans van slagen van de projecten die zijn ingezet? Wat is het effect van deze projecten?

Op basis van waargenomen trendmatige ontwikkelingen zijn drie hoofdscenario’s voor de toekomst te schetsen. Het eerste scenario is: zoveel mogelijk alles bij het oude laten. Het systeem functioneert goed zodra de economie is hersteld. Het tweede is een fundamentele heroriëntatie. De crisis heeft de ogen geopend. Als we niets doen leidt dat zonder twijfel tot een nieuwe, veel diepere crisis. Maatregelen in dit scenario leiden tot een volledige herinrichting van het financiële systeem. Het derde scenario is disruptie. Technologische ontwikkelingen zorgen ervoor dat het totale systeem op zijn kop gezet wordt. Het oude systeem krimpt totdat er niets meer van overblijft. Een nieuw systeem op een heel andere leest, zonder traditionele banken, bloeit op.

Het laatste hoofdstuk gaat over ’Duurzaam Bankieren’, als weg naar een nieuwe toekomst. Wat betekent ‘Duurzaam Bankieren’? Wat is er voor nodig? Wat levert het op? Een pleidooi voor een gezamenlijke visie en een voorzet voor dialoog, ontwikkeling en voortgezet onderzoek, waar iedereen aan mee kan doen, zowel de bankier als de klant, zowel de expert als de leek.

“Duurzaam Bankieren” is het tweede cahier in de serie “Zingeving in besluitvorming” en bevat bijdragen van o.a. Dr. Adriaan Bekman, Dr. Aart Bontekoning, Dr. Tony de Bree, Herman Gels, Drs. Martijn Jeroen van der Linden, Dr. Rudy Snippe en Owen de Vries.

Geef een reactie