Integer

Je zou denken dat men bij de VVD zo langzamerhand wel voldoende ervaring heeft met integriteitskwesties. Er zijn zoveel affaires geweest dat we de tel kwijt zijn. Het jongste rapport, over het kamerlid Sybren van Haga, van de integriteitscommissie van de partij laat zien dat het nog steeds niet erg opschiet met het lerend vermogen.

Regeltjes

De aanleiding voor het ‘onderzoek’ van de commissie is de handel en wandel van het kamerlid in zijn hoedanigheid als vastgoedeigenaar, ook tijdens zijn kamerlidmaatschap. Volgens verschillende berichten heeft hij zich als verhuurder niet netjes aan de regels gehouden. Huurders schetsen een weinig florissant beeld van de manier waarop het kamerlid acteert. (Hij is daarin overigens in goed gezelschap van andere prominenten, maar dit terzijde.)

Jan met de Pet

Nu weten we dat publieke figuren meer dan ooit onder het vergrootglas komen te liggen. Ook als de overtredingen misschien verklaarbaar en begrijpelijk zijn, wil dat nog niet zeggen dat het geen consequenties heeft voor de betrokkene. De lat ligt voor een kamerlid domweg hoger dan voor Jan met de Pet. En dat lijkt bij deze partij niet echt door te dringen, ook al lopen daar misschien niet zoveel Jannen met de Petten rond.

Verwijtbaarheid

De integriteitscommissie blijkt geen bevoegdheden te hebben meegekregen. Het is dus een commissie die niet verder komt dan een gesprek met de betrokkene, de krant er nog eens op naleest en dan een conclusie trekt. De betrokkene verklaarde zo ongeveer dat hij inderdaad te laat was met aan alle recent gewijzigde regeltjes te voldoen, maar dat inmiddels wel op orde brengt. Ook zal hij ervoor zorgen dat hij zelf niet meer bij de ondernemersactiviteiten betrokken zal zijn. De commissie van de partij (die toch al een hekel heeft aan al die regeltjes) trekt dan de conclusie dat een en ander wel verwijtbaar is aan het kamerlid, maar niet ernstig.

Dat is de reddingsboei die door de fractievoorzitter wordt aangegrepen om de kwestie wat verder te bagatelliseren en te concluderen dat er niks aan de hand is. Blijkbaar geldt voor hem de norm dat alleen bij ernstige verwijtbaarheid de integriteit in geding is. Wat het verschil precies is tussen gewoon verwijtbaar en ernstig verwijtbaar blijft min of meer in het midden. Verwijtbaar handelen mag blijkbaar in de VVD zo lang het maar niet ernstig is.

Door het frame te leggen op de ernst van het verwijt gaat men voorbij aan wat de commissie ook concludeert:

De Commissie kan derhalve niet anders dan vaststellen dat thans een onwerkbare en onwenselijke situatie is ontstaan voor de uitoefening van de politieke functie van Tweede Kamerlid.

Ondanks de gebrekkige bevoegdheden komt de commissie tot deze duidelijke vaststelling. En wat doet de partijleiding ermee?

Nou, die neemt gewoon genoegen met de verklaring van betrokkene dat hij zich niet meer met zijn ondernemingen met vertrouwenwekkende namen als Sjopperdepop BV zal bemoeien. Dat leidt volgens de fractievoorzitter tot een werkbare en wenselijke situatie.

Kritiek

Niet is uitgezocht wat er feitelijk speelt, wat het belang is en wat de verwijtbaarheid inhoudt. De commissie oordeelt op basis van algemene bronnen en doet niet zelfstandig onderzoek. Het is daarmee een  opinievormend stuk waarmee je verschillende kanten uit kan. Alsof integriteit een opinie is. Dat is misschien wel de bedoeling in het politieke spel, maar leidt niet tot een bevredigende afronding.

Mij lijkt het geboden dat alsnog wordt opgehelderd wat de afweging is met betrekking tot het handelen van politici die zich aan wet- en regelgeving menen te kunnen onttrekken.

In VVD-kringen lijkt het erop dat je respect krijgt als je veel geld weet te verdienen, ongeacht de manier waarop dat gebeurt. Men vreest dat ondernemers niet meer te interesseren zijn voor politieke functies door zo overdreven ‘puriteins’ te reageren. Welnu: er is dus nog onveranderd veel aandacht nodig voor integriteit binnen die partij, dat mag duidelijk zijn. Men heeft nog steeds niet door dat wat 50 jaar geleden onder het kleed geschoven kon worden dat nu niet meer lukt.

Het zal me niet verbazen als de kwestie hiermee nog lang niet ten einde is.

 

Geef een reactie