Ga je voor echt of voor nep?

“Hoe weet je nou wanneer iets klopt?” vroeg mij laatst een student.

“Dat is een hele goede vraag”, zei ik. “Daar begint het mee, het stellen van de juiste vragen. Verifieer wat je hoort en leest, door vragen te stellen en beredeneer dan de juistheid ervan. Dat is wat je met een onderzoekende houding doet.”

Er is veel te doen over nepnieuws, aantoonbare vervalsingen van de werkelijkheid, alternative facts, verdraaiingen en onjuiste redeneringen. Het is zoveel dat je er bijna moedeloos van zou worden. De totale hoeveelheid informatie die wij over ons heen krijgen is enorm gegroeid en dus ook de hoeveelheid desinformatie. Het fenomeen is zo oud als Methusalem, maar het is vooral de hoeveelheid die ons parten speelt.

Relatief nieuw is dat het regelmatig zo evident onjuist is wat we te horen krijgen dat je je niet kan voorstellen dat er iemand is die het wel gelooft. En waar we helemaal niet aan kunnen (en moeten) wennen is dat er van regeringswege bewust voor gekozen is om onjuiste informatie te verspreiden. Vanuit Nederland kijken we dan vooral naar Amerika; zoals vaker is het daar allemaal een tandje groter (of erger), maar we hebben eigenlijk de handen meer dan vol aan onszelf.

Meer dan ooit is het dus zaak om de goede vragen te bijven stellen en een onderzoekende houding in te nemen. Dat is wat naar mijn idee de belangrijkste bijdrage is van het onderwijs aan de toekomst: dat ook nieuwe generaties dat leren en blijven doen.

Geef een reactie