De WRR-paradox

849920-mc-escher-paradox

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) heeft recent twee rapporten uitgebracht. Een over de financiële sector en een over het klimaatbeleid.

In deze rapporten zie ik enkele opvallende punten. In de eerste plaats merk ik op dat het 1 rapport had moeten zijn.  Het een heeft alles met het ander te maken. Ik zie 3 rode draden.

Rode draden

1. Korte termijn

WRR merkt in beide rapporten op dat in Nederland het korte termijnbeleid domineert. Voor deze complexe vraagstukken is dat onverstandig en zelfs funest. Voorbeelden:

  • De doelstelling om de groei van de emissies die klimaatverandering veroorzaken om te buigen, leidt niet tot onafhankelijkheid van de fossiele brandstoffen.
  • Het versterken van de kapitaalbuffer voor banken leidt niet tot vermindering van de afhankelijkheid van de financiële sector.

WRR mist dus een lange termijnvisie en pleit voor ‘robuustheid’ in de aanpak. (Ik tel 35 keer het woord ‘robuust’ in het rapport over de financiële sector). De maatregelen die op korte termijn verstandig lijken, werken op langere termijn niet of zelfs contrair. De vraag is of de maatregelen die de WRR aanbeveelt die lange termijnwerking wel hebben. Immers, hoe ‘robuuster’ de maatregelen zijn, hoe langer het huidige systeem in stand blijft.

2. Economische groei

Het denkraam van de WRR is dat het beleid gericht moet zijn op economische groei. Dat is de sturende opvatting. Zo gaat het er in het rapport over de financiële sector om, de afhankelijkheid van deze wispelturige sector met zijn grote fluctuaties te verminderen, om de economische groei te waarborgen. De vraag wat economische groei betekent voor de klimaatdoelstellingen komt niet op tafel.

3. Maakbaarheid

Het pleidooi voor de lange termijn visie op nationaal niveau veronderstelt dat de doelstellingen gerealiseerd kunnen worden op de schaal van Nederland. Bij beide vraagstukken valt dat nogal te betwijfelen. De Nederlandse invloed op de wereld is op zijn best marginaal. De maatregelen hebben binnen Nederland wel effect, maar daarbuiten?

Conclusie

De WRR geeft met deze rapporten een voorbeeld van een korte termijn beleidsvisie.

Er is dringend behoefte aan een fundamentele studie naar de samenhang van economische groei en de uitdagingen op het gebied van klimaataanpak en het financiële stelsel.

Mijn stelling is dat zonder fundamentele wijzigingen in het financiële stelsel het klimaatvraagstuk onopgelost blijft. Een van de vragen die WRR onbeantwoord laat is of economische groei mogelijk is zonder het uitputten van onze natuurlijke bronnen.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe jouw reactie gegevens worden verwerkt.